กระแสของเล่น “สกุชชี่” (Squishy) กำลังกลับมาได้รับความนิยมอีกครั้ง โดยเฉพาะในกลุ่มเด็ก เยาวชน และนักสะสม ทำให้มีการซื้อขายผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์และโซเชียลมีเดียเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่ทุกครั้งที่มีกระแสความนิยมเกิดขึ้น มิจฉาชีพก็มักอาศัยจังหวะดังกล่าวสร้างเพจปลอม บัญชีปลอม หรือร้านค้าออนไลน์ปลอม หลอกให้ผู้บริโภคโอนเงินซื้อสินค้า พอได้แล้วเงินแล้วหนี หรือส่งสินค้าที่ไม่ตรงปก จนสร้างความเสียหายให้กับผู้ซื้อจำนวนมาก
กลโกงที่ 1 เปิดเพจขายราคาถูกเกินจริง
กลโกงที่พบมากที่สุด คือการนำภาพสินค้าจากร้านค้าจริงหรือจากต่างประเทศมาโพสต์ขายในราคาที่ต่ำกว่าท้องตลาดมาก พร้อมอ้างว่าเป็นสินค้านำเข้า โปรโมชั่นพิเศษ หรือมีจำนวนจำกัด เพื่อเร่งรัดให้ผู้ซื้อรีบโอนเงินเมื่อได้รับเงินแล้ว ผู้ขายจะปิดเพจ เปลี่ยนชื่อบัญชี หรือบล็อกผู้ซื้อทันที ทำให้ไม่สามารถติดต่อได้
กลโกงที่ 2 อ้างเป็นร้านพรีออเดอร์
มิจฉาชีพบางรายอ้างว่าสามารถนำเข้าสินค้ารุ่นหายาก หรือรุ่นลิมิเต็ดจากต่างประเทศ โดยกำหนดให้ชำระเงินเต็มจำนวนล่วงหน้า หลังจากนั้นจะอ้างเหตุผลต่าง ๆ เช่น สินค้าติดศุลกากร ขนส่งล่าช้า หรือขอเก็บค่าดำเนินการเพิ่มเติม ก่อนจะหายตัวไปในที่สุด
กลโกงที่ 3 ส่งของไม่ตรงปก
แม้ผู้ซื้อจะได้รับสินค้า แต่กลับเป็นสินค้าคุณภาพต่ำ ของปลอมปนเปื้อนสารก่อมะเร็งที่ส่งผลกระทบต่อผู้บริโภค หรือมีขนาดและสีไม่ตรงกับที่โฆษณาไว้ เมื่อผู้ซื้อร้องเรียน ร้านค้ากลับปิดช่องทางการติดต่อ หรือปฏิเสธการรับผิดชอบ
กลโกงที่ 4 หลอกให้สแกน QR หรือกดลิงก์
บางเพจส่งข้อความแจ้งว่าต้องชำระค่าขนส่งเพิ่มเติม หรือยืนยันสิทธิ์รับสินค้า โดยแนบ QR Code หรือลิงก์ปลอม เมื่อผู้เสียหายกดลิงก์ อาจถูกหลอกให้กรอกข้อมูลส่วนตัว ข้อมูลบัตร หรือข้อมูลบัญชีธนาคาร ซึ่งเสี่ยงต่อการถูกขโมยข้อมูลและสูญเสียเงินในบัญชี
กลโกงที่ 5 ปลอมรีวิว สร้างความน่าเชื่อถือ
ปัจจุบันมิจฉาชีพสามารถสร้างรีวิวปลอมได้แนบเนียน ทั้งภาพผู้ซื้อ ความคิดเห็น หรือยอดขาย รวมถึงใช้เทคโนโลยี AI ช่วยสร้างภาพและข้อความ ทำให้ผู้บริโภคหลงเชื่อได้ง่ายกว่าที่ผ่านมา ดังนั้นการมีรีวิวจำนวนมาก ไม่ได้หมายความว่าร้านค้านั้นน่าเชื่อถือเสมอไป
วิธีสังเกตก่อนซื้อ
ศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ AOC 1441 กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ขอแจ้งเตือนผู้บริโภคควรตรวจสอบข้อมูลร้านค้าให้รอบคอบก่อนตัดสินใจซื้อ โดยเฉพาะร้านที่เพิ่งเปิดใหม่ ราคาถูกผิดปกติ หรือเร่งรัดให้โอนเงินทันที
ก่อนโอนเงินควรตรวจสอบชื่อบัญชีผู้รับผ่านเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชันตรวจสอบบัญชีมิจฉาชีพ อ่านรีวิวจากหลายแหล่ง และหลีกเลี่ยงการซื้อขายนอกแพลตฟอร์มที่ไม่มีระบบคุ้มครองผู้ซื้อ หากร้านค้าอ้างว่ามีสินค้ารุ่นหายาก แต่ขายในราคาต่ำกว่าปกติมาก ควรตั้งข้อสังเกตไว้ก่อน เพราะอาจเป็นกลลวงเพื่อหลอกให้รีบตัดสินใจ
หากตกเป็นเหยื่อ ควรทำอย่างไร
หากโอนเงินแล้วสงสัยว่าถูกหลอก ควรรีบรวบรวมหลักฐานทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นสลิปการโอนเงิน ข้อความสนทนา ลิงก์ร้านค้า และข้อมูลบัญชีผู้รับ ก่อนแจ้งศูนย์ AOC 1441 เพื่อระงับบัญชีธนาคารทันที และแจ้งความผ่านช่องทางของเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยเร็วที่สุด
กระแสความนิยมของสินค้าไม่ใช่เรื่องผิด แต่ผู้บริโภคควรใช้สติและตรวจสอบข้อมูลทุกครั้งก่อนโอนเงิน เพราะในโลกออนไลน์ ทุกกระแสที่ได้รับความนิยม ล้วนเป็นโอกาสที่มิจฉาชีพพร้อมเข้ามาแสวงหาผลประโยชน์จากความต้องการของผู้บริโภค หากรู้เท่าทันกลโกง ก็จะช่วยลดความเสี่ยงและไม่ตกเป็นเหยื่อของมิจฉาชีพออนไลน์ได้ง่าย